Skýjum ofar

Fyrir akkúrat viku síðan var ég að feta mig niður hlíðar Öræfajökuls eftir að hafa staðið í mikilli sigurvímu í 2.109 m hæð á toppi Hvannadalshnúks. Gangan hafði verið í undirbúningi síðan í febrúar og því mikil gleði sem fylgdi því að ná toppnum.

Vikurnar fyrir gönguna var ég alltaf að rekast á viðtöl við fólk sem gengið hafði á Hnúkinn og alltaf var viðkvæðið að það hefði nú komið á óvart hversu auðvelt þetta væri, hreint ekki svo mikið mál. Ég ályktaði því að það væri greinilega ekki í tísku að viðurkenna hversu ógeðslega mikið púl það væri að koma sér þarna upp - því ég efaðist ekki um að það væri svínslega erfitt. Ég ákvað fyrirfram að ég skyldi sko brjóta þagnarmúrinn og tala hreint út um hversu erfið mér þætti gangan.

Hluti af ástæðunni fyrir því hvað ég miklaði þetta fyrir mér var hversu erfið mér fannst gangan á Eyjafjallajökul í apríl. Sú ganga tók tæpa 10 klst með um 1.600 metra hækkun (í blindbyl að vísu), en á Hvannadalshnúk gengum við í tæpa 16 klst og 2.000 metra hækkun. Mér hugnaðist ekki samanburðurinn enda fannst mér ég fara algjörlega út að þanmörkum líkamlegrar getu minnar á Eyjafjallajökli.

Það sem ég hef hinsvegar lært af þessari göngusyrpu okkar síðustu 5 mánuði er að öllu máli skiptir að halda jöfnum takti, á eigin hraða og sprengja sig ekki við að reyna að fylgja þeim hraðskreiðari eftir. Af 16 klst göngutíma á Hvannadalshnúk (við vorum í lengra lagi af ýmsum ástæðum - m.a. góðu veðri á toppnum) var ég frekar góð á því í 15 klst. Síðasti klukkutíminn var vissulega mikið kvalræði í öllum líkamanum en ég var líka fljót að jafna mig. Daginn eftir fór ég út á tún að hlaupa með nýja hvolpinum okkar Snata og var í mesta lagi smá stirð í mjöðmunum. Daginn eftir Eyjafjallajökul í apríl var ég eins og spýtukarl og verkjaði í alla liði.

Niðurstaðan er sem sagt sú að það kom mér í fyrsta lagi á óvart hversu viðráðanleg gangan á Hvannadalshnúk var. Í öðru lagi hversu lengi sigurvímann endist. Það er einstök tilfinning að sigrast svona á sjálfum sér, bæði eigin efasemdum og líkamlegri sérhlífni. Ég hef ofurtrú á kroppnum á mér síðan ég kom niður, mér finnst ég hraust, sterk og að springa úr lífi. Að ná takmarki sem unnið hefur verið að lengi, keyra út líkama sinn og drekka um leið í sig fjallaloftið og fegurðina, það fyllir mig af hamingjutilfinningu sem ég svíf ennþá á viku síðar.

Ég ætla aftur.

Um peninga

Nú hef ég lent í því tvö mánaðamót í röð að klára heimildina á kreditkortinu mínu áður en nýtt tímabil hefst. Þetta er nýtt fyrir mér og sýnir að mánaðarheimildin sem hefur síðustu 4 árin dugað mér fullkomlega er allt í einu orðin of lág.

Þetta helgast reyndar af tvennu, annars vegar óvenjumiklum útgjöldum vegna utanlandsferða, tannlæknis, klippingar o.fl. (2009 er mitt 2007) og hinsvegar hækkandi verðlagi. Alveg klárlega. Ég hef áður sagt á þessu bloggi að þar sem ég átti engar eignir hafi kreppan fyrst og fremst huglæg áhrif á líf mitt hvað varðar framtíðaráætlanir, bjartsýni o.þ.h. Þetta hefur hinsvegar verið að breytast síðan og verða áþreifanlegra, frá því um áramótin hef ég fundið æ betur fyrir því með hverjum mánuðinum að launin mín endast mun skemur en áður, m.a. vegna launalækkunar í formi yfirvinnubanns.

Þrátt fyrir að góðæri hafi ríkt alla mína tíð á vinnumarkaði fram að þessu hef ég alltaf verið íhaldssöm (stundum kallað gamaldags) í fjármálum að því leyti að ég safna mér inn pening áður en ég eyði honum. Mér hefur alltaf gengið vel að spara, enda verið tilbúin að taka að mér mikla vinnu og lifa hóflega til að ná settum sparnaðarmarkmiðum. Þetta stuðlaði m.a. að því að ég réð við 6 mánaða Bandaríkjadvöl 2006 og 3 mánaða Asíurúnt 2008, með smærri ferðalögum inn á milli, sem allt var greitt úr eigin vasa - og kom í bæði skiptin heim með afgang í ferðasjóðnum.

Nú er allt í einu ekki auðvelt að spara lengur heldur þvert á móti mjög erfitt. Sparnaðaráætlunin mín (ég geri alltaf þannig nokkra mánuði fram í tímann) byrjaði strax að skekkjast á haustmánuðum en nú eftir áramót er hún í raun fokin út í veður og vind. Síðustu tvö mánaðamót hef ég ekki átt krónu eftir af laununum til að leggja til hliðar á sparnaðarreikninginn.

Ég veit að þetta er ekki stórt vandamál miðað við það þann bagga sem sumir þurfa að bera vegna fjármálahrunsins, en það gerir mig samt reiða að allt fari svona úr skorðum vegna aðstæðna sem ég ræð ekkert við. Sparnaðaráætlunin var gerð með framhaldsnám í huga en nú er svo sem í lausu lofti hvenær af því verður. Með beiskju hef ég líka hugsað sem svo að það skiptir orðið engu máli hvort ég nái að skrapa einhverju saman fyrir námi, ég mun samt í öllum tilfellum þurfa að steypa mér í skuldir ef ég ætla að flytja eitthvað út á meðan krónan er svona. Ég sakna þess að finnast heimurinn liggja að fótum mér, en það var víst í þeirri tilfinningu sem ég tók út minn skammt af góðærisvímunni.

Sólsólsólsólsól

Nú er liðin vika síðan sumarveðrið skall allt í einu á okkur og snarbreytti stemningunni á skerinu til betri vegar. Svo vel vildi til að ég átti frí alla síðustu viku vegna uppsafnaðrar yfirvinnu sem ekki er lengur greidd út í launum heldur fríi. Frá því sumarið hófst er ég því búin að...

...ganga á Heklu í fullkomlega heiðskýru veðri og mögnuðu útsýni
...sötra bjór á þétt setnum Austurvelli
...flatmaga í sundi með vinkonum mínum
...flatmaga í sólbaði með kærastanum mínum
...borða grænan frostpinna til að svala mér
....sólbrenna á nefinu
...grilla kjöt og maískólfa
...slappa af í sveitinni og klappa nýfæddum fjórfætlingum
...fara á hestbak
...dansa í miðbænum og sjá ljósaskiptin þegar það hættir að skyggja á miðri leið og verður bara bjart aftur
...sjá ekta poppkorns-sumarsmell í bíó (Angels&Demons)
....endurheimta ljósa lokka og hraustlegra útlit

Þessi eina frívika hefur verið eins og sýnishorn af heilu sumri í mínum huga enda er ég ekki vön því að hafa lengra samfleytt frí á sumrin en það sem nemur langri helgi. Það besta er að ég er ekki einu sinni byrjuð að taka út sjálft sumarfríið, sem er 4 vikur allt í allt, svo ég lít svo á að síðustu dagar séu fyrirboði um einstaklega gott sumar.

Ég hef líka komist að því að ég gæti hæglega vanist því að vera í svona fríi. Alltaf.


Beygingarmynd dagsins: fartina

Ísland vs. Fjarskanistan

Ég hef látið það fara í taugarnar á mér síðan kreppan skrapp á, og reyndar áður líka, þegar tekið er viðtal við Íslendinga sem eru nýkomnir heim frá Afríku og eru uppvægnir að fræða okkur hin um hvað okkar vandamál séu mikið hjóm í samanburði svo við eigum að hætta þessu væli. Þetta er í grunninn alveg rétt, en þetta fólk er ekki að fræða mig um eitthvað sem ég ekki veit auk þess sem ég kýs að miða kröfur mínar til velferðarríkisins hér ekki við þriðja heims ríki.

Núna er ég nýkomin heim eftir stuttan skreppitúr til Bonn í Þýskalandi þar sem ég tók þátt í málstofu fyrir unga blaðamenn, samhliða ráðstefnu á vegum World Health Organization um umhverfis- og heilbrigðismál. Og ég get ekki neitað því að ég sný aftur úr þessari ferð ekki alls kostar laus við einmitt þessa tilfinningu. Ég fór þarna með það í huga að við Íslandi blasi nú ýmis ný vandamál vegna aðstæðna og fróðlegt væri að bera það saman við stöðu annarra landa. Þegar á reyndi fannst mér ég þó í raun hafa lítið til málanna að leggja því svo ólíku var saman að jafna.

Margir hlutar stjórnsýslunnar er enn í Bonn, s.s. umhverfisráðuneyti Þýskalands þar sem málstofan okkar var haldin

Í þetta skiptið hitti ég fólk frá nokkrum löndum sem ég hef ekk haft kynni af áður, þ.e.a.s fjarskanistan löndunum í Mið-Asíu. Þarna voru ungir blaðamenn frá Kazakhstan, Kyrgizstan, Uzbekistan og Tajikistan. Auk þess Armeníu, Albaníu, Bosníu og Herzegóvínu, Búlgaríu, Eistlandi, Þýskalandi, Ítalíu, Litháen, Noregi, Moldóvíu, Rússlandi, Makedóníu og Bandaríkjunum.

Sjálf þrífst ég á svona alþjóðasamskiptum eins og ég hef eflaust áður talað um á þessu bloggi. Mér finnst fátt skemmtilegra en að sitja með hópi fólks frá ólíkum löndum og bera saman löndin okkar, bakgrunn og viðhorf. Við slík tækifæri lærir maður alltaf eitthvað nýtt en yfir gnæfir sú notalega tilfinning að alltaf á maður nú ótrúlega margt sameiginlegt með fólki sama hvaðan það er úr heiminum. En mikið virtust vandamál Íslands smávægileg í samanburði við þau vandamál sem kollegar mínar í Austur-Evrópu og Mið-Asíu eiga við að etja.

Nokkrir kollega minna ræða saman á málstofunni

Þau Lyudmila og Bakhrom frá Úzbekistan skýrðu t.d. frá því hve erfitt er fyrir þau að fjalla um háa tíðni barnadauða vegna þess að ríkisstjórnin meinar fjölmiðlum að nefna neinar tölur að segja hversu stór vandinn er. Svipaða sögu sagði Galiya frá Kazahkstan, þar sem yfirvöld buðu Írönum að koma endilega og dömpa öllum kjarnorkuúrganginum sínum í sveitirnar ef þá langaði til. Galiya og aðrir ungir blaðamenn gagnrýndu stjórnvöld harðlega fyrir þetta og voru í kjölfarið handtekin. Mengað vatn er stórt vandamál í mörgum þessum löndum, t.d. Litháen, þótt maður sé gjarn á að hugsa bara um Afríku í því samhengi. A.mk. 13 þús evrópsk börn deyja árlega vegna þess að þau hafa ekki aðgang að hreinu drykkjarvatni. Flestir eiga blaðamennirnir frá þessum löndum í endalausa glímu við ríkisstjórnina um upplýsingagjöf. Þeir ýmist fá ekki í hendur eða mega ekki birta tölur um loftmengun vegna umferðar, dauðsfalla vegna skemmdra matvæla o.s.frv. Mér fannst ég einstaklega bláeygð í samanburði með minn íslenska bakgrunn.

Á kvöldin skemmtum við okkur svp í kokteilboðum borgarstjórnar Bonn og WHO, nýttum okkur ókeypis áfengi eins og maður gerir auðvitað þegar maður er ungur, spiluðum foosball á pöbbum og ödduðum hvort öðru á Facebook. Lík en samt svo ólík.

Beygingarmynd dagsins: drasls

What are you sinking about?

Í Sunnudagsmogga síðustu viku, þ.e.a.s. 22. mars, er áhugavert viðtal við skólasystur mína úr enskunni sem nú er í doktorsnámi, Huldu Kristínu Jónsdóttur. Doktorsverkefni hennar snýst um að gera heildarúttekt á stöðu enskunnar á íslandi m.a. út frá þeim punkti hvort verið geti að Íslendingar ofmeti enskukunnáttu sína almennt og hvort það hafi hugsanlega haft skaðleg áhrif í viðskiptalífinu. Þetta minnti mig á frétt sem ég heyrði fyrir nokkrum árum og bloggaði m.a. um hér, þar sem fram kom að 40% lögfræðinema og 60% viðskiptafræðinema í Háskólanum í Reykjavík teldu sig tala ensku á við innfædda. Þetta lýsir mjög mikilli vanþekkingu á tungumálum, hroka og ofmati á eigin getu.

Nokkrum árum síðar varð mér hugsað til þessarar fréttar þegar ég sendi umsóknir um sumarstörf til fyrirtækja um allan bæ, þ.á.m. til bankanna. Þar var maður beðinn að leggja mat á eigin tungumálakunnáttu með því að merkja í reiti á bilinu "engin" til "eins og innfæddur". Ég staldraði við, því ég vissi að ég tala ekki ensku eins og innfædd, en ég vissi líka að sennilega merktu margir aðrir umsækjendur óhikað við að enskukunnátta þeirra væri svona aldeilis fullkomin. Átti ég að vera raunsæ og heiðarleg eða ofmeta mig til að vera samkeppnishæf við alla hina sem ofmátu sig?

Þess má síðan geta að þessi könnun í HR var gerð meðal nema í viðskiptafræðideild árið 2004. Það þýðir að þessir sömu viðskiptafræðinemar hafa gusast inn í bankana eftir útskrift næstu árin fram til 2007. Fyrst þeir höfðu svona brenglaða sýn á eigin enskukunnáttu er ekki útilokað að þeir hafi líka stórlega ofmetið færni sína og kunnáttu í öðrum málum, svo sem að höndla með háar upphæðir annarra manna peninga.

Þessi hefur sennilega merkt við "eins og innfæddur" þegar hann sótti um hjá landhelgisgæslunni:

Netið og bækur og ég

Tveggja mánaða internetlausu tímabili á Freyjugötu lauk nú í síðustu viku. Upphaf þess var sennilega að RHÍ fattaði loksins að töluvert er liðið síðan íbúar litla hússins með rauðu hurðina voru skráðir í HÍ. Ekki get ég sagt að þetta hafi verið mikil þolraun, þótt stundum höfum við saknað þess.

Undanfarið hef ég eytt frítíma mínum í auknum mæli í bókalestur og því tekið upp þráðinn sem ég skildi við fyrir einhverjum árum. Ég átti aldrei gott með að sameina háskólann og áhugalestur, þar sem ég var alltaf með samviskubit yfir að vera ekki að læra heima ef ég las mér til ánægju og endaði því á að lesa ekki neitt í staðinn...eða hanga á netinu. Nú hef ég ekki þurft að hafa samviskubit af námsbókum í heilt ár og hef smám saman verið að átta mig á frelsinu sem því fylgir.

Eiginlega endurheimti ég samt aftur ánægjuna sem fylgir því að finna nýja bók í Asíuferðinni. Þegar ég var krakki var ferð á bókasafnið eins og að fara í nammiland. Ég hjólaði á Héraðsbókasafn Kjósarsýslu yfirleitt tvisvar sinnum í viku og reglan var sú að taka 1-2 skáldsögur og 2-3 myndasögur (Tinni og Lukku-Láki í mestu uppáhaldi) í hvert skipti. Síðan hefur mér alltaf þótt gaman að fara í bókabúðir, en yfirleitt hef ég ekki gert mikið af því að kaupa bækur vegna þess A) að ég átti ekki pening og B) ég hugsaði með mér að ég hefði hvort eð er ekki tíma til að lesa.

Á Asíuferðalaginu var hinsvegar bráðnauðsynlegt að ná sér reglulega í nýja bók til að stytta sér stundir í allt að sólarhringslöngum rútu/lestar/flugferðum. Reglubundið stopp í bókabúðum var því hluti af dagskránni og það var svo gaman að skoða fjársjóðinn og velja, vitandi að ég myndi strax byrja að lesa bókina og njóta hennar.

Eftir heimkomuna hef ég svo getað viðhaldið þessu skemmtilega áhugamáli þar sem ég er ekki í skóla. Stundum get ég varla beðið eftir að komast heim úr vinnuni til að hlamma mér í sófann og byrja að lesa. Nú þegar internetið er komið aftur í húsið finnst mér samt ótrúlegt hvað það hefur mikið aðdráttarafl líka....

Obama og Alþingi

SJÓNVARPIÐ sýndi okkur sögulega stund í gær þegar Barack Obama tók við forsetaembætti í beinni útsendingu. Síðast þegar öll augu heimsins beindust að Bandaríkjunum í beinni hrundu Tvíburaturnarnir logandi til jarðar fyrir framan skilningsvana sjónvarpsáhorfendur. Síðan þá hafa Bandaríkin hrapað hraðar og dýpra en nokkru sinni af stalli sínum í huga umheimsins og virtust vart eiga sér viðreisnar von fyrr en nú.

Í millitíðinni stundaði ég nám við bandarískan háskóla og kynntist þar mörgum sem skömmuðust sín fyrir landið sitt. Þetta var alveg nýtt fyrir mér og ég vorkenndi þeim. Ég hafði aldrei upplifað það þá að skammast mín fyrir landið mitt. Jú jú, maður gat gert grín að búrahættinum og mikilmennskunni, en á góðglaðan hátt þó.

Í gær var ólíku saman að jafna, Íslandi og Bandaríkjunum, og sjónvarpið bar vitni um það í beinni útsendingu. Annars vegar mátti sjá vonglaða þjóð sem fagnaði nýjum leiðtoga í fullu trausti. Hins vegar vonsvikna þjóð sem gerði hróp að leiðtogum sínum í fullkomnu vantrausti. Það er ekki laust við að ég öfundi vini mína í Bandaríkjunum sem nú horfa bjartsýnir fram á veginn. Þeir geta verið stoltir.

Birtist fyrst sem Ljósvaki í Morgunblaðinu 21. janúar